دندان قروچه چیست؟
براکسیسم یا دندان قروچه به معنی عادت فشار دادن یا سایش دندانها به طور ناخواسته است. این عادت شامل فشار دادن دندانها در هنگام استراحت، خوابیدن یا در هنگام تنش روانی است.
بعضی افراد به طور ناخواسته این عادت را انجام میدهند و تا زمانی که براکسیسم شدید نباشد، ممکن است آن را نادیده بگیرند. اما در برخی موارد، براکسیسم یا دندان قروچه میتواند به مشکلاتی مانند سایش و ساییدگی دندانها، شکستگی دندانها، درد فک و عضلات فک، سردرد و استرس عضلاتی منجر شود.
معمولاً عواملی مانند استرس، اضطراب، عصبانیت، نگرانی یا رفتارهای نادرست در هنگام خواب میتوانند باعث براکسیسم شوند. برخی از راهکارهای متداول برای کنترل براکسیسم شامل استفاده از سپر دندانی، رها کردن استرس، ایجاد روشهای تسکینی مثل ماساژ عضلات فک یا تمرینات استراختی میباشد.
همچنین مراجعه به یک دندانپزشک متخصص میتواند کمک کننده باشد و در صورت لزوم روشهای درمانی از قبیل استفاده از سواکت، براکتها، پنهانکنندهها یا پروتزهای دندانی مناسب را توصیه کند.
علائم دندان قروچه چیست؟
علائم دندان قروچه ممکن است متنوع باشند و به طور عمومی عبارتند از:
1. ساییدگی و فرسایش دندانها:
دندانهای شما به صورت غیرطبیعی ساییده شده و ترک خورده به نظر میرسند. ممکن است قسمتهای صاف و زیرین دندانها بیشتر از حد معمول فرسایش کنند.
2. درد و تورم فک:
به دلیل فشار مداوم بر روی عضلات فک، ممکن است درد و تورم در ناحیه فک و مفصل فک رخ دهد.
3. خستگی عضلات فک:
حس خستگی، سفتی و درد در عضلات فک، به ویژه بعد از بیدار شدن صبحگاهی، ممکن است ناشی از براکسیسم باشد.
4. سردرد:
براکسیسم ممکن است منجر به سردرد شبیه به میگرن یا سردرد تنشی شود، که معمولاً روی سر و مقابل گوشها احساس میشود.
5. درد گردن و شانه:
فشار و تنش براکسیسم ممکن است به عنوان علائمی همچون درد گردن، شانه و عضلات مقابلی شانهها ظاهر شود.
6. خستگی و ناراحتی صبحگاهی:
در صبح بعد از شبی که براکسیسم داشتهاید، ممکن است به دلیل فعالیت شدید عضلات فک در طول شب، حس خستگی و ناراحتی در صبحگاهی داشته باشید.
علل دندان قروچه چیست؟
دندان قروچه (براکسیسم) میتواند به عوامل مختلفی بستگی داشته باشد. برخی از علل شایع عبارتند از:
1-استرس و فشار روحی
استرس و فشار روحی، اضطراب و نگرانی میتوانند به عادت قروچه کردن دندانها منجر شوند. افرادی که در مواقع تنش و استرس زیاد قرار دارند، ممکن است به روش قروچه کردن به دندانهایشان روی آورند.
2. اختلالات خواب:
برخی افراد در خواب به صورت ناخودآگاه به دندانهایشان فشار میآورند و آنها را قروچه میکنند. این مسئله معمولاً به دلیل اختلالات خواب مانند بیدار شدن مکرر در طول شب یا همراهی با رفتارهای خواب آشفته رخ میدهد.
3. عوامل مورد استفاده فرد:
عواملی مانند مکیدن قلم، خمیر آدامس یا چیزهای دیگری که فرد به دندانهایش قروچه میکند، ممکن است باعث به وجود آمدن دندان قروچه شود.
4. تناسب نامناسب و تراکم نامتعادل دندانها:
یک تراکم نامناسب بین دندانها، براکسیسم را تسهیل میکند. افرادی که دارای تراکم نامتعادل دندانها هستند، ممکن است در طول فرآیند جویدن و فشار دادن به دندانها، تمایل بیشتری به قروچه کردن داشته باشند.
به علاوه، عوامل ژنتیکی و عادات صحبت کردن یا روابط فکی غلط نیز میتوانند عوامل مرتبط با دندان قروچه باشند.
عوارض دندان قروچه چیست؟
دندان قروچه (براکسیسم) میتواند عوارض و مشکلات مختلفی را به همراه داشته باشد. بعضی از عوارض شایع عبارتند از:
1. فرسایش دندانها:
قروچه کردن مداوم دندانها میتواند منجر به فرسایش آنها شود. این فرسایش ممکن است باعث ایجاد حساسیت دندانی، تغییر شکل و اندازه دندانها و حتی تراکم نامناسب دندانها شود.
2. شکستن و آسیب به دندانها:
قروچه کردن شدید میتواند باعث شکستن دندانها شود. فشار قوی و مداومی که بر دندانها وارد میشود، میتواند باعث ترکها و شکستگیهایی در ساختار دندان شود.
3. درد و عدم راحتی:
دندان قروچه کرده ممکن است باعث درد و عدم راحتی در ناحیه دهان و فک شود. این مشکلات میتوانند در طول روز و شب، به خصوص پس از بیدار شدن در صبح، بروز کنند.
4. مشکلات فکی و عضلانی:
قروچه کردن دندانها میتواند باعث جابجایی نامناسب فکها و مفاصل فکی شود. این ممکن است منجر به درد ناحیه فک، مشکلات در باز و بسته کردن دهان و حرکات محدود فک شود.
5. آسیب به روکش دندانی:
در برخی موارد، قروچه کردن دندانها میتواند به آسیب و ترک روکش دندانی (مانند روکشهای پوششی و لمینیت) منجر شود.
6. مشکلات خواب:
اگر قروچه کردن دندانها در طول شب رخ دهد، ممکن است به خواب آشفته و بیدار شدن مکرر منجر شود.
برای تشخیص دقیق و درمان این عوارض، مهم است با یک دندانپزشک متخصص مشورت کنید. او میتواند برنامه درمانی مناسب را برای شما تعیین کند و به شما کمک کند تا این مشکلات را کاهش دهید.
درمان دندان قروچه چیست؟
درمان دندان قروچه به استفاده از روشها و تکنیکهای مختلفی بستگی دارد و باید توسط یک دندانپزشک تخصصی تشخیص داده شود. معمولاً درمان دندان قروچه شامل موارد زیر است:
1. بررسی و تشخیص:
دندانپزشک ابتدا دندانها و ساختار دهان شما را مورد بررسی قرار خواهد داد و عوامل موجب قروچهزدگی را تشخیص میدهد. این شامل بررسی فرم دندانها، بررسی مفاصل فکی و بررسی عادات و رفتارهای شما است.
2. روشهای مبتنی بر روانشناسی:
برخی از موارد قروچه کردن بر اساس استرس و اضطراب صورت میگیرد. در این صورت، دندانپزشک ممکن است به شما روشهای مدیریت استرس، مشاوره روانشناسی یا روشهای آرامشبخش مثل تأمل و تمرینات تنفسی ارائه دهد.
3. بررسی و تنظیم ناهنجاریهای فکی:
در برخی موارد، عدم تناسب درباره فکها و مفاصل فکی ممکن است زمانی که فشار قوی به دندانها وارد میشود نقشی در قروچه کردن ایفا کند. در این صورت، دندانپزشک میتواند به شما راهنماییها و مشاوره برای بهبود تناسب فکها ارائه کند. این ممکن است شامل استفاده از اسپیسر فکی و درمانهای مراقبت فکی و عضلانی باشد.
4. استفاده از دستگاههای محافظ:
برای حفاظت از دندانها در برابر قروچه کردن و فرسایش بیشتر، دندانپزشک ممکن است از دستگاههای محافظ مانند برکت (براکت) و فرازنس (وایر) استفاده کند. این دستگاهها به دندانها نصب میشوند و تقویت و استحکام دندانها را افزایش میدهند.
5. درمانهای جایگزین:
در برخی موارد، درمانهای جایگزینی مانند لمینیت یا کاورهای دندانی ممکن است برای ترمیم و بهبود شکل دندانها که به علت قروچه کردن آسیب دیدهاند، استفاده شود.
مهمترین قسمت درمان دندان قروچه، شناسایی علل و عوامل موجب آن است. بنابراین، مشاوره و همکاری با دندانپزشک تخصصی در تعیین راهکارهای مناسب و انجام درمان صحیح بسیار مهم است.
سوالات متداول در مورد دندان قروچه
1. آیا دندان قروچه قابل درمان است؟
بله، در بسیاری از موارد، دندان قروچه قابل درمان است. درمان این حالت شامل ترمیم دندان با استفاده از روشهای مختلفی مثل پر کردن مینایی، عوض کردن روکش دندانی و یا نصب کرون (تاج) میشود.
2. آیا میتوان جلوی دندان قروچه را گرفت؟
باند کردن نقاط حساسیت، استفاده از درمانهای عصبی یا روکش کردن دندان قروچه میتواند به عنوان راهکارهایی برای کنترل و جلوگیری از بروز دندان قروچه استفاده شود.
3. آیا دندان قروچه روی فک تاثیرگذار است؟
بله، دندان قروچه میتواند روی فک تأثیرگذار باشد، به ویژه اگر درمان صحیح انجام نشود یا در مواردی که دندان قروچه به مرحله پیشرفتهای رسیده است.