بیماری های دهان و دندان چیست؟
بیماریهای دهان و دندان شامل مجموعهای از اختلالات و آفاتی است که در دهان، لثهها، زبان، فکها، دندانها و بافتهای اطراف این منطقه ایجاد میشود. این بیماریها میتوانند از نظر جنسیت، سن و فاکتورهای دیگر متفاوت باشند و به شرایط مختلفی نظیر التهاب، عفونت، ترمیم ناقص دندانی، آسیبهای شیمیایی، سایر بیماریهای سیستمیک و عادات ناسالم مرتبط با بهداشت دهان و دندان برمیگردند.
برخی از بیماریهای متداول دهان و دندان عبارتند از:
- التهاب لثه (جیوب لثهای): در این بیماری، باکتریهای موجود در زمان برداشت غذا وتشکیل پلاک دندانی ایجاد التهاب و عفونت در لثهها را بدنبال دارند.
- پریودنتیت: این بیماری مزمن و التهابی، بافتهای حاشیه دندان (پریودونتیوم) را تحت تاثیر قرار میدهد و میتواند به تخریب عظمی دندان و نهی از پشتیبانی دندانها منجر شود.
- تسویه فک: اختلالهای فکی به دلیل عدم تطابق در ناهمواری دندانها و ناهماهنگی مفصل فک میباشد.
- تسویه هم رنگی: بیماریای است که رنگ دندانها را از دست میدهد و به جای آن رنگ خاکستری یا قهوهای به وجود میآورد.
- لثههای قرمز، خونریزی و دیسه: عوامل مختلفی نظیر بهداشت لثه نامناسب، قالبی ازدیاد شده پلاک، سوءتغذیه و استفاده مداوم از دخانیات منجر به لثههای قرمز، خونریزی و دیسه میشوند.
- تسویه ناهمگونی دندانها: این مشکل برای تعادل پیچیده دندانها رخ میدهد و باعث مشکلاتی نظیر فشار ناهمگون روی دندانها و مفصل فکی میشود.
بیماری های دهان و دندان راچگونه میشود تشخیص داد؟
تشخیص بیماریهای دهان و دندان معمولاً توسط دندانپزشک صورت میپذیرد. این تشخیص ممکن است از طریق مراجعه به دندانپزشک و انجام ارزیابی و بررسیهای مختلف انجام شود. روشهای تشخیصی عبارتند از:
- بررسی بالینی: دندانپزشک با بررسی دهان و دندان شما و جمعآوری اطلاعات در مورد علائم و علل مشکل، تاریخچه بیماری، درد و تغییرات دهانی مختلف، تشخیص میزند.
- بررسی شعاعی: تصاویر رادیوگرافی دهان و دندان (مانند ایکسرای دندان) برای تشخیص مشکلات داخلی مانند تسویه ناهمگونی دندانها، تسویه فکی، عفونت دهانی و تخریب دندانها مورد استفاده قرار میگیرد.
- آزمایشگاهی: اگر دندانپزشک شک داشته باشد که عفونتی در دهان وجود دارد، ممکن است نمونهبرداری از بافت یا مایعات دهان صورت گیرد تا در آزمایشگاه بررسی و تشخیص شود.
بسته به نوع بیماری، ممکن است نیاز به تشخیص تخصصیتر در برخی موارد باشد، مانند مراجعه به ارتودنتیست برای تشخیص تسویه فک یا به متخصص پریودنتولوژی برای تشخیص و درمان بیماریهای لثه.
تشخیص صحیح و دقیق بیماریهای دهان و دندان از اهمیت بسیاری برخوردار است، زیرا این تشخیص نقش مهمی در برنامهریزی و درمان صحیح و موثر دارد. بنابراین، مراجعه به دندانپزشک منظماً و هرگاه نیاز به مشاوره و درمان دارید، بسیار مهم است.
علائم و نشانه های بیماری دهان و دندان کدامند؟
بیماریهای دهان و دندان ممکن است با نشانهها و علائم مختلف همراه باشند. در ادامه، چند نمونه از شایعترین نشانهها را برای شما آوردهام:
- درد دندان: احساس درد، تورم یا حساسیت در ناحیه دهان و دندان میتواند نشانه ای از وجود عفونت، تسویه ناهمگونی دندان یا تخریب دندان باشد.
- خونریزی لثه: خونریزی لثه هنگام مسواک زدن، استفاده از نخ دندانی یا از خودبابی لثه میتواند نشانه بیماریهای لثه از جمله التهاب لثه یا پریودنتیت باشد.
- تغییر رنگ دندان: تغییر رنگ دندان، شامل زنگزدگی، رنگی شدن یا لکههای قهوهای، زردی یا سیاهی، میتواند نشانه تسویه ناهمگونی، تصبغات، تسویه فکی، تسویه مینیمال، پوسیدگی یا سایر مشکلات باشد.
- بویدهن: وجود بوی نامطبوع در دهان، معمولاً ناشی از عفونت دهانی، پلاک لثه، پوسیدگی دندان یا دیگر مشکلات دهانی میباشد.
- التهاب و تورم دهانی: التهاب، تورم، قرمزی یا آفتها در دهان ممکن است بیماریهای لثه، زخم دهانی، عفونتهای قارچی یا ویروسی را نشان دهند.
- حساسیت دندان: حساسیت ناگهانی و آزاردهنده دندان در برابر غذاها یا نوشیدنیهای سرد یا گرم میتواند بیماریهای دندان مثل لثهکشی، سایش دندانی یا پوسیدگی را مشخص کند.
اگر این نشانهها را تجربه میکنید، مراجعه به دندانپزشک برای ارزیابی و تشخیص دقیق تر مشکل حائز اهمیت است. دندانپزشک شما با بررسی شما و از طریق تستها و تصاویر رادیوگرافی، بیماری موجود را تشخیص خواهد داد و طرح درمانی مناسب را برای شما تعیین خواهد کرد.
سوالات متداول در مورد تشخیص بیماری های دهان و دندان
-
چه نشانههایی برای تشخیص بیماری دهان و دندان وجود دارد؟
نشانههایی مانند درد و تورم دهان و لثه، خونریزی لثه، تغییر رنگ و سنگین شدن دندانها، بوی بد دهان، قسمتهای زخمی یا قرمز روی دهان، خزش و لرزش دندانها و ریزش لکههای سفید بر روی زبان میتواند به بیماری دهان و دندان اشاره کند.
2. آیا این نشانهها یک بیماری خاص را نشان میدهند یا میتوانند نشانه برای بیماریهای مختلف باشند؟
این نشانهها میتوانند برای بیماریهای مختلفی نشانه باشند. برای مثال، خونریزی لثه ممکن است نشانه لثههای التهابی، بیماری پریودنتال، یا ترک در لثه باشد.
3. آیا لازم است به دندانپزشک معاینه روتین داشته باشم؟
بله، برای حفظ سلامت دهان و دندانهایتان، معاینات دورهای و روتین با یک دندانپزشک حرفهای بسیار مهم است. این معاینات به زمانی که هیچ نشانه بیماری ندارید، کمک میکند تا مشکلات زودتر تشخیص داده شده و اقدامات مناسبی انجام شود.
4. چه نوع آزمایشهایی ممکن است در تشخیص بیماری دهان و دندان مورد استفاده قرار گیرند؟
در برخی موارد، آزمایشهایی مانند آزمایش خون، آزمایش باکتری شناسی، آزمایش بافتی و تستهای دیگر ممکن است برای تشخیص بیماریهای دهان و دندان استفاده شوند. هر چند که این تستها بسته به نوع بیماری به کار گرفته میشوند و معمولاً برای تشخیص دقیق از ترکیبی از تاریخچه بیماری، علائم بالینی و تستهای درمانگری استفاده میشود.
5. آیا برای تشخیص دقیق بیماری دهان و دندان باید از تصاویر رادیوگرافی استفاده کرد؟
بله، تصاویر رادیوگرافی میتوانند در تشخیص بیماریهای دهان و دندان بسیار کمککننده باشند. آنها به دندانپزشک اطلاعات بیشتری در مورد وضعیت داخلی دندانها و ساختارهای مجاور میدهند و در شناسایی مشکلات مانند تسکین عصب، ریشه کنترل نشده، عفونت و استخوان خرابی مفید هستند.
6. برای تشخیص عفونت دهانی چه تستهایی وجود دارد؟
تستهایی مانند کشت باکتری، پیوند بافتی، تست DNA و تستهای دیگر بسته به نوع عفونت، آزمایشگاه و روشهای تشخیصی ممکن است برای تایید و شناسایی عفونت دهانی استفاده شوند.
7. چگونه میتوان بیماریهای لثه را تشخیص داد؟
برخی از روشهای تشخیصی بیماریهای لثه شامل اندازهگیری عمق جیب لثه، اندازهگیری خونریزی لثه، آزمایشهای باکتری شناسی و ارزیابی همراه بافت لثه برای تشخیص التهابات و خسارتهای لثه است.
8. آیا تشخیص بیماریهای دندان شامل استفاده از ابزارها و ماشینآلات ویژهای است؟
بله، برای تشخیص بیماریهای دندان، دندانپزشکان از ابزارها و ماشینآلات ویژهای مانند آزمایشگاه دندانپزشکی، دستگاههای تصویربرداری رادیوگرافی، دستگاههای اولتراسونیک، لیزر و سایر وسایل تشخیصی استفاده میکنند.
9. آیا تشخیص بیماری دهان و دندان بر اساس نشانهها و علائم بیمار مطرح میشود یا نیاز به تستهای درمانگری دارد؟
تشخیص بیماری دهان و دندان براساس نشانهها و علایم بیمار مطرح میشود، اما در برخی موارد تستهای درمانگری مانند آزمایش خون یا تستهای بافتی ممکن است نیاز باشد تا به تشخیص دقیقتری برسید.
10. پس از تشخیص بیماری دهان و دندان، چه گزینههای درمانی ممکن است وجود داشته باشد؟
گزینههای درمانی بسته به نوع بیماری و شدت آن متفاوت خواهد بود. برخی از گزینههای درمانی شامل تمیزی دهان و دندان به صورت روزانه، کامل کردن ترمیمهای دندانی، ریشهکنی و عصب کشی، اجرای درمانهای لثه، جراحی دهان و دندان، و استفاده از انواع داروها میشود. هر چند که تصمیم نهایی درباره درمان با توجه به شرایط شما توسط دندانپزشک خود اتخاذ میشود.