دندانپزشکی ترمیمی یا همان ترمیم دندان، شاخهای از دندانپزشکی است که به ترمیم و بازسازی دندانهای آسیبدیده، شکسته یا دچار تخریب شده میپردازد. این رشته در جهت بازگرداندن ساختار اصلی، قوام و عملکرد صحیح دندانها به کار میرود.
در دندانپزشکی ترمیمی، انواع متعددی از روشها و مواد با استفاده از تکنیکهای پیشرفته استفاده میشوند. برخی از روشها و مواد شامل موارد زیر میشوند:
فیلینگها یا سرامیکهای ترمیمی:
استفاده از مواد مانند رزینهای کامپوزیت یا سرامیک برای ترمیم شکافها، تخریبها و نقصهای سطحی در دندانها.
سرامیکهای پیشرفته:
از جمله پروسلین، زیرکونیوم و لیتیوم دیسیلیکات برای ترمیم دندانها با توجه به جنس و رنگ طبیعی دندانهای اطراف.
روکشهای دندانی:
مانند روکشهای پورسلین، وینیرها و کرونها که برای ترمیم دندانهای شکسته، آسیب دیده یا دارای تخریب شدید استفاده میشوند.
ایمپلنتهای دندانی:
جایگزینی مصنوعی برای ریشه دندان که با استفاده از جراحی و زیرساخت مصنوعی، دندانهای گمشده را جایگزین میکند.
دندانپزشکی ترمیمی به عنوان تخصصی مهم در دندانپزشکی، با هدف حفظ سلامت و زیبایی دندانها به روشهای مدرن و بهبود فعالیت مذکور پرداخته و با استفاده از تکنولوژیهای پیشرفته، نتایج قابل قبولی را به بیماران ارائه میدهد.
دندانپزشکی ترمیمی و زیبایی چه تفاوتی با هم دارند
دندانپزشکی ترمیمی و دندانپزشکی زیبایی دو زمینه مرتبط در دندانپزشکی هستند، اما با هدفها و روشهای متفاوتی فعالیت میکنند.
دندانپزشکی ترمیمی:
این حوزه بر عملکرد و بازسازی ساختار دندانها تمرکز دارد. هدف اصلی آن حفظ سلامتی و قابلیت استفاده از دندانها است. در دندانپزشکی ترمیمی، تخریب شده یا آسیب دیده شده را با استفاده از مواد مانند رزینهای کامپوزیت یا سرامیک ترمیم میکنند. این ترمیمات بیشتر برای درمان شکافها، تخریبها و نقصهای سطحی در دندانها انجام میشوند. هدف اصلی این روشها، بازگشت عملکرد صحیح دندان و ترمیم ساختار دندان خراب شده است.
دندانپزشکی زیبایی:
این حوزه بر زیبایی و ظاهر دندانها تمرکز دارد. هدف اصلی آن بهبود ظاهر و آرایش دندانها و لبخند بیمار است. در دندانپزشکی زیبایی، روشهایی مانند بلچینگ (سفید کردن دندانها)، روکشهای دندانی (مانند وینیرها، پورسلینها و کرونها)، لمینیتها (پوششهای نازک سفیدکننده) و ترمیمات ترمیمی زیبایی (استفاده از مواد زیباییافزای دندانپزشکی) مورد استفاده قرار میگیرند. هدف اصلی این روشها، بهبود ظاهر و زیبایی دندانها و ایجاد یک لبخند جذاب است.
بنابراین، در واقع دندانپزشکی ترمیمی بر عملکرد و سلامت دندان تمرکز داشته و دندانپزشکی زیبایی بر ظاهر و زیبایی دندانها تمرکز میکند. البته این دو حوزه ممکن است به صورت ترکیبی درمانی با هم ترکیب شوند تا هم ظاهر دندانها بهینه شود و هم عملکرد و سلامت آنها.
فرق بین پرکردن دندان با ترمیم دندان چیست؟
پر کردن دندان و ترمیم دندان دو روش متفاوت برای بازسازی دندانهای دارای تخریب یا آسیب میباشند. در ادامه، تفاوتهای اصلی بین این دو روش را توضیح میدهم:
1. پر کردن دندان Filling
– هدف: هدف اصلی پر کردن دندان، ترمیم و بازسازی منطقهای از دندان است که دچار تخریب ساده، مانند تسریع و زبری، یا تسریع تا عمق آسیب رسیده است.
– مواد استفاده شده: در پر کردن دندان، استفاده از موادی مانند رزینهای کامپوزیت یا آمالگام متفاوت میتواند باشد.
– روش انجام: پس از تمیز کردن و آماده کردن منطقه تخریب شده، ماده پر کننده در لایههایی به صورت متوالی اعمال میشود و با استفاده از نور دوقلوی خاصی تقویت میشود.
– کاربرد: پر کردن دندان بیشتر در ترمیمهای سطحی و کوچک استفاده میشود و برای ترمیم لبهها، شکافهای ریز و تخریبهای سطحی بسیار مناسب است.
2. ترمیم دندانRestoration
– هدف: هدف ترمیم دندان، بازسازی و تعمیر منطقههای خراب شده، تخریب عمیقتر یا آسیب جدی در دندان بر اثر تسریع ، شکستگی، تسریع سنگین و غیره است.
– مواد استفاده شده: در ترمیم دندان، برای بازسازی ساختار دندان میتوان از مواد مانند سرامیک، وینیر، کرون و پورسلین استفاده کرد.
– روش انجام: پس از برداشت و آمادهسازی دندان، لبهها و ساختار بازسازی از ماده مناسب (مثل سرامیک یا پورسلین) تهیه میشود و به دندان متصل میشود.
– کاربرد: ترمیم دندان برای بازسازی دندانهایی استفاده میشود که دچار تخریب عمیق، شکستگی قابل توجه، تسریع سنگین یا نقص ظاهری جدی هستند. این روش برای ترمیم دندانهای آسیب دیده، مفقود یا ضعیف نیز مورد استفاده قرار میگیرد.
در کل، پر کردن دندان معمولاً برای ترمیم تخریبها، ترمیمات سطحی و کوچک استفاده میشود، در حالی که ترمیم دندان برای بازسازی و تعمیر مناطق خراب شده و ترمیم عمیقتر یا آسیبهای جدی در دندان استفاده میشود.
دندانپزشکی ترمیمی چه مشکلاتی را برطرف میکند
دندانپزشکی ترمیمی میتواند برای حل یا بهبود مشکلات زیر استفاده شود:
تعمیر تسریع Cavities و تخریب دندان:
دندانپزشکی ترمیمی میتواند با استفاده از پر کردن دندان (مواد رزینی) یا ترمیمات سرامیکی و پورسلین، تسریع و تخریب دندان را بهبود بخشد.
شکستگی دندان:
اگر دندان شکسته باشد، از طریق ترمیم دندان میتوان آن را بهبود داد. استفاده از ترمیمات سرامیکی، پورسلین یا کرون میتواند به دندان شکسته استحکام و زیبایی بازگرداند.
برطرف کردن نقص ظاهری:
دندانپزشکی ترمیمی میتواند برای ترمیم دندانهای معوج، خلفی، فرسوده یا کاهش ظاهری دندانهای ضعیف استفاده شود. با استفاده از ترمیمات سرامیکی، وینیر (پوسته سرامیکی) یا پر کردن دندان به رنگ طبیعی، ظاهر زیبا و همگانی دندانها بهبود خواهد یافت.
ترمیمات جراحی:
در برخی موارد، ترمیم دندان میتواند در ترمیمات جراحی اعمال شود، مانند ترمیمات پریودنتال (ترمیمات بهبود سلامت لثه و بافت همراه با دندان) یا ترمیمات آمینوسیتوتومی (ترمیمات جراحی کرانه چاله ریشه).
جایگزینی دندان از دست رفته:
اگر دندانی از دست رفته باشد، ترمیم دندان میتواند با استفاده از ایمپلنت دندان، پروتز دندان یا پلکس (پل بین دندانی) بهبود یابد.
بنابراین، دندانپزشکی ترمیمی میتواند در رفع تسریع، شکستگیها، نقص ظاهری، ترمیمات جراحی و جایگزینی دندان مفقود اثربخش باشد.
دندانپزشکی زیبایی چه مشکلاتی را برطرف میکند؟
دندانپزشکی زیبایی (ایستتیک) میتواند برای بهبود و تغییر ظاهر دندانها به کار برود. این حوزه از دندانپزشکی برای رفع مشکلات زیر استفاده میشود:
1. رنگ دندانها:
در صورتی که دندانها دارای رنگ زمینه نامناسب، لکهها، لکههای افتتاحیه یا تغییر رنگ ناهنجار باشند، دندانپزشکی زیبایی میتواند با روشهای مختلفی مانند بلیچینگ (سفید کردن) دندان، وینیر (پوسته سرامیکی) یا ترمیمات سرامیکی بهبودی را در رنگ دندانها به ارمغان بیاورد.
2. شکل دندانها:
اگر دندانها شکل غیرمناسب، فرسوده یا نامتقارن هستند، دندانپزشکی زیبایی میتواند با استفاده از ترمیمات سرامیکی، وینیر، پر کردن دندان یا ترمیمات ارتودنسی (مانند بریسکت)، شکل دندانها را بهبود بخشد و تبدیل به شکلی زیبا و هماهنگ کند.
3. ترمیم دندانها با جنسیت کامپوزیت یا سرامیک:
این روشها به طور مستقیم بر روی دندان اعمال میشوند و میتوانند ترمیماتی نامرئی و طبیعی ایجاد کنند. این ترمیمات میتوانند برای ترمیم تسریع، شکستگیها و ترمیمات کوچک دندانی استفاده شوند.
4. اصلاح خط لثه:
در صورتی که خط لثه نامناسب باشد و ظاهر لثه درخشان و زیاد یا کم باشد، اصلاح خط لثه با روشهای جراحی یا غیرجراحی میتواند انجام شود. این روشها شامل عملکردهای استفاده از لیزر، جراحی لثه، ایمپلنت همراه با روکش لثه و تیتانیوم دودویی فک است.
بنابراین، دندانپزشکی زیبایی میتواند در بهبود رنگ، شکل، ترمیم و ظاهر کلی دندانها به کار گرفته شود.
انواع ترمیم دندان چیست؟
ترمیمات دندانی یا ترمیم دندانها از روشها و مواد مختلفی برای بازسازی و تعمیر دندانهای آسیب دیده استفاده میکند. این ترمیمات میتوانند شکستگیها، خراشها، تسریع و تغییر رنگ دندانها را درمان کنند. در زیر، چند نوع رایج از ترمیمات دندانی را بررسی میکنیم:
1. ترمیمات کامپوزیتی (فیلینگ):
این نوع ترمیمات با استفاده از مواد کامپوزیت (رزین) انجام میشود. دندانپزشک مواد رنگی را با دندان مورد نظر تطبیق میدهد و سپس مواد را بر روی سطح دندان اعمال میکند و آن را با استفاده از نور خاصی سخت میکند. این ترمیمات همراه با دندان طبیعی به نظر میرسند و برای ترمیمات کوچک و متوسط از آنها استفاده میشود.
2. ترمیمات سرامیکی:
این نوع ترمیمات از مواد سرامیکی مانند پورسلن، اینلیه و لامینت استفاده میکنند. ساختن و نصب ترمیمات سرامیکی نیاز به آزمونهای مشترکی بین دندانپزشک و لابراتوار دارد. این ترمیمات بسیار طبیعی و مقاوم هستند و به طور ویژه برای ترمیمات بزرگ، ترمیم رنگ دندان و ترمیمات ارتودنسی مورد استفاده قرار میگیرند.
3. ترمیمات آمالگام:
در این روش، ترمیمات از مواد فلزی مانند طلا و آمالگام ساخته میشوند. این ترمیمات به دلیل مقاومت بالا و برقراری سد بین دندانها، به خصوص در دندانهای پشتی استفاده میشوند.
4. ترمیمات فلوراید:
ترمیمات فلوراید از موادی تشکیل شده اند که فلوراید را در دندانها آزاد کرده و به بهبود قوام و مقاومت دندانها در برابر پوسیدگی کمک میکنند. این ترمیمات عمدتاً برای ترمیم براکتهای ارتودنسی و از دست رفتن کانالهای ریشه استفاده میشوند.
همه این ترمیمات دندانی باید توسط دندانپزشک حرفهای انجام شوند و نیاز به ارزیابی دقیق و بررسی وضعیت دندانها دارند.
سوالات متداول درباره دندانپزشکی زیبایی و دندانپزشکی ترمیمی
1. آیا ترمیمات دندانی درد دارند؟
عموماً در طول فرآیند ترمیم دندان، دندانپزشک از مواد موضعی برای بیحسی استفاده میکند تا احساس درد را کاهش دهد. بنابراین، در طول انجام ترمیمات دندانی، شما باید احساس ناراحتی یا درد کمتری داشته باشید. با این حال، بعد از انجام ترمیم، ممکن است برای مدت کوتاهی حساسیتی احساس کنید که با زمان برطرف میشود.
2. چقدر طول میکشد تا ترمیمات دندانی بهبود یابند؟
زمان بهبودی بستگی به نوع و اندازه ترمیم دارد. ترمیمات کامپوزیتی کوچک معمولاً در یک جلسه انجام میشوند و نیاز به زمان کمتری برای بهبود دارند. اما ترمیمات بزرگتر مانند ترمیمات سرامیکی ممکن است نیاز به چندین جلسه و زمان بیشتری برای بهبود داشته باشند.
3. دوام ترمیمات دندانی چه مدت است ؟
دوام ترمیمات دندانی بستگی به نوع مورد استفاده قرار گرفته دارد. ترمیمات کامپوزیتی معمولاً مدت زمان کوتاهتری نسبت به ترمیمات سرامیکی دارند و ممکن است نیاز به تعویض یا بازسازی در طول زمان داشته باشند. ترمیمات سرامیکی، به ویژه پورسلن و لامینت، به طور معمول بسیار دوام دارند و میتوانند سالها در دهان باقی بمانند.
4. آیا ترمیمات دندانی به طبیعی به نظر میرسند؟
بله، ترمیمات دندانی با استفاده از مواد متنوعی مانند کامپوزیتها، سرامیکها و آمالگامها قادرند به طبیعی به نظر رسیدن و هماهنگی با رنگ و شکل دندانهای اطراف را فراهم کنند. دندانپزشک با دقت و حرفهایت که با عنصر هنر نیز ترکیب شده است، هدفش ترمیم دندان شما به طوری که با بقیه دندانهایتان همخوانی داشته باشد.
5. آیا ترمیمات دندانی قابلیت تغییر رنگ دارند؟
برخی ترمیمات دندانی از جمله ترمیمات کامپوزیتی و سرامیکی قابلیت تغییر رنگ بسیار محدودی دارند. لذا برای داشتن رنگ دندانهایی که مطابق با ظاهر طبیعی شما است، مهم است که با دندانپزشک خود مشورت کنید و بهتر است رنگ ترمیمات در هماهنگی با رنگ دندانهای طبیعی تعیین شود.